دانلود کتاب صرف کاربردی در آیات و روایات اثر داود فائزی نسب

بعضی از کتابهای ادبی برای بیان وزن علاوه بر استفاده از حروف «فعل» از کلمات رایج که ساختار روشنی دارند نیز استفاده می کنند. این کار، علاوه بر داشتن فواید بیان وزن با «ف عل» موجب تسهیل در بیان ساختار کلمه شده و گاه اطلاعات جدیدی را ارائه می کند. مرحوم رضی در شرح کافیه می نویسد: «أوباده و هو جمع وبد على وزن کتنف». در این مثال برای بیان وزن «بد»، به جای لفظ «فعل» از لفظ «کیف» استفاده شده است. برای کسی که با علم صرف و لغت آشنا باشد، حرکات حروف کتف روشن است؛ لذا با نوشتن این کلمه به عنوان وزن، بیان حرکت حروف، لازم نیست، ولی اگر می خواستیم با لفظ «فعل» وزن را بیان کنیم، لازم بود حرکات حروف را در وزن مشخص کنیم. یکی از کتب مشهور لغت به نام «تاج العروس» می نویسد: «التجور کصبور: ما یسجر به التنور ای بوق و یحمى فهو کالوقود لفظ و معنی» (جور بر وزن بؤر، چیزی – همانند چوب یا هیزم است که تنور با آن، افروخته و گرم می شود. در نتیجه این کلمه از نظر لفظ و معنا همانند وقود است. در این جا برای مشخص کردن حرکات کلمه ی سجور و بیان حرف زاید آن، ابتدا از کلمه صبور استفاده شده، سپس کلمه وقود، ذکر شده است، زیرا این کلمه علاوه بر بیان هیئت سجور، معنا و نیز جامد یا مشتق بودن آن را هم روشن می کند. یکی دیگر از کتاب های معروف لغت به نام قاموس المحیط می نویسد: «و البلیت: گیگیت لکن السکوت الفظا ومعنلاین هنن بیانگر هشتممعناستمنین نشان میدهد که….