دانلود کتاب محیط نگاری و قبرشناسی باستان اثر شهاب فیض

در این پست از پرشین پی دی اف برای مخاطبانمان کتاب محیط‌نگاری و قبرشناسی باستان نوشته شهاب فیض و در سال 1405 توسط انتشارات آرتامیس منتشر شده را آماده کرده‌ایم. این کتاب در 207 صفحه به زبان فارسی منتشر شده است.

کتاب محیط نگاری و قبرشناسی باستان اثری جامع و میان‌رشته‌ای است که در ده فصل، چارچوب نظری و عملی دو حوزه‌ی به‌هم‌پیوسته‌ی باستان‌شناسی منظر (Landscape Archaeology) و باستان‌شناسی مرگ و تدفین (Mortuary Archaeology) را با تمرکز ویژه بر سرزمین ایران ارائه می‌کند.

نویسنده در این اثر، با تکیه بر سنت پژوهشی نسل پیشین باستان‌شناسان ایرانی — از عزت‌الله نگهبان و صادق ملک شهمیرزادی تا حسن فاضلی نشلی و محسن جاوری — و در گفتگو با ادبیات بین‌المللی این حوزه، تلاش می‌کند خلأ متون تخصصی فارسی را در این دو رشته‌ی جوان اما پویا پر کند.

ساختار کتاب محیط نگاری و قبرشناسی باستان

ساختار ده‌فصلی کتاب، خواننده را گام‌به‌گام از مبانی نظری تا کاربردهای میدانی همراهی می‌کند:

فصل‌های ۱ تا ۳: تعاریف بنیادین، مبانی نظری محیط‌نگاری از پوزیتیویسم تا پدیدارشناسی منظر تیلی و اینگولد، و چارچوب‌های نظری قبرشناسی از برنامه‌ی پژوهشی Saxe-Binford تا رویکرد پساپروسسی پارکر پیرسون.

فصل‌های ۴ و ۵: روش‌های میدانی روزآمد شامل بررسی منطقه‌ای، کاوش لایه‌نگاشتی، ماتریس هریس، و فناوری‌های نوین (GIS، سنجش از دور، LiDAR، ژئوفیزیک، تاریخ‌گذاری مطلق، DNA باستانی و تحلیل ایزوتوپی).

فصل‌های ۶ و ۷: گونه‌شناسی قبور ایران از نوسنگی تا دوره‌ی ساسانی، شامل تدفین‌های زیرکفی، خمره‌ای، تابوتی، اتاق‌قبر، آرامگاه‌های شاهی هخامنشی، و استخوان‌نشین‌های زرتشتی.

فصل ۸: ابعاد شناختی و آیینی مرگ در فرهنگ ایرانی، از آیین‌های زرتشتی تا سنت‌های اسلامی-ایرانی، با تحلیل ساختاری آیین‌های گذار.

فصل ۹: مطالعات موردی محوطه‌های شاخص ایران، با اولویت ویژه به تپه سیلک کاشان — مهم‌ترین محوطه‌ی پیش‌از‌تاریخی فلات مرکزی ایران — به همراه حسنلو، مارلیک، شوش، تپه حصار، شهر سوخته، پاسارگاد و نقش‌رستم.

فصل ۱۰: حفاظت، اخلاق و قانون در باستان‌شناسی، شامل مرور قانون حفظ آثار ملی ۱۳۰۹، ماده‌ی ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی، منشور لوزان ICOMOS، و چالش‌های حفاظت میراث در ایران معاصر.

ویژگی‌های اثر

• چارچوب نظری روزآمد: ترکیب رویکردهای پروسسی، پساپروسسی، شناختی و بیومولکولی
• تأکید بر کاشان و سیلک: تحلیل تفصیلی پروژه‌های بازنگری سیلک از گیرشمن (۱۹۳۳) تا کاوش‌های اخیر جاوری (۲۰۱۵)
• منابع تخصصی غنی: در پایان هر فصل، فهرست منابع فارسی و انگلیسی روزآمد ارائه شده است
• نمودارها و جداول: شامل گاهنگاری بصری سنت‌های تدفین، نقشه‌ی پراکندگی محوطه‌های شاخص ایران، و دیاگرام سیر تحول رویکردهای نظری
• متن دوزبانه‌ی فنی: اصطلاحات تخصصی به فارسی و انگلیسی، با ارجاع به مدخل‌های Encyclopaedia Iranica

مخاطبان کتاب محیط نگاری و قبرشناسی باستان

این کتاب برای کارشناسان میراث فرهنگی، دانشجویان و پژوهشگران رشته‌ی باستان‌شناسی، مدیران پایگاه‌های میراث فرهنگی، و علاقه‌مندان جدی به میراث باستانی ایران نوشته شده است. اثر می‌کوشد تعادلی میان دقت دانشگاهی و قابل‌فهم‌بودن برای خواننده‌ی غیرمتخصص برقرار سازد.

نکته‌ی اخلاقی

نویسنده در سراسر کتاب، بر جایگاه قطعی این پژوهش در چارچوب علمی-دانشگاهی تأکید می‌کند. هرگونه استفاده از مفاهیم باستان‌شناختی برای فعالیت‌های غیرمجاز نظیر گنج‌یابی و حفاری غیرمجاز، نه‌تنها از منظر این متن مردود است، بلکه طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران (به‌ویژه ماده‌ی ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی) جرم محسوب می‌شود و واجد مجازات حبس و جزای نقدی است.