دانلود کتاب ترجمه اسفار صدرالمتألهین شیرازی جلد سوم اثر محمد خواجوی

دربارهٔ کتاب ترجمه اسفار صدرالمتألهین شیرازی جلد سوم

دانستی که قوه، گاهی به مبدأ تغیر از چیزی در چیز دیگر از آن حیث که دیگر است . گفته می شود، و از آن جهت تقیید به این حیثیت لازم آمد که یک چیز، اگر در نفس خودش فعلی را انجام دهد. مانند درمان کننده که خودش را درمان کند . لازم است که در آن چیز اختلاف جهت و ترکیب باشد، وگرنه آن یک چیز باید از یک جهت، هم فاعل و هم قابل - باهم - باشد، این در مرکب، ممتنع است تا چه رسد به بسیط، مگر آنکه آنجا برای موصوف، قوه امکانی باقیاس به صفت نباشد، بلکه مجرد لزوم بر جهت فعلیت محض باشد - نه جهت استعداد . چنانکه در لوازم ماهیات هست، و بسیاری از مردمان - مانند صاحب کتاب ملخص و غیر او - چون در لوازم ماهیات نظر می افکند و در آنها فاعل و قابل را به معنی دیگر مشاهده می کند، در امتناع این امر که محال است یک چیز هم فاعل و قابل باشد در شک و تزلزل می افتد، با اینکه تقابل بین قوه و فعلیت از ضروریات واضح و آشکار است.
خلاصه آنکه بدون شبهه قطع حاصل است که محال است شئی در نفس خودش محل تغیر و دگرگونی باشد، چون اگر مبدأ ثبوت صفت و با معنایی در نفس خود بود،..